Krótkie wędzidełko podjęzykowe

Co to jest wędzidełko podjęzykowe?
„Wędzidełko podjęzykowe jest miękkim tworem włóknistym, pokrytym błoną śluzową. Łączy w linii pośrodkowej dolną powierzchnię języka z dnem jamy ustnej. Prawidłowo rozwinięte umożliwia swobodne docieranie języka w każde miejsce jamy ustnej, natomiast zbyt krótkie ogranicza jego ruchy” (E.M. Skorek).

To pozostałość tkanki embriologicznej. Mechanizm dziedziczenia jest autosomalny dominujący – nie u każdego pokolenia i osobnika będzie występowało skrócenie. W badaniach udowodniono, że to gen TBX22 jeśli jest aktywny, to skrócenie wędzidełka jest o podłożu genetycznym.

Jakie są konsekwencje?
– uniemożliwia prawidłową ruchomość języka,
– problemy ze ssaniem (ograniczenie ruchomości języka obniża efektywność ssania i może powodować zaburzenia koordynacji ssania i połykania pokarmu), wypracowanie nieprawidłowych wzorców ssania,
– problemy trawienne,
– ograniczenie rozwoju szczęki,
– zmienia sposób oddychania, powodując również powiększenie migdałów,
– częste wybudzanie się ze snu, powodując zmęczenie,
– moczenie nocne,
– w późniejszym wieku zaburza prawidłową artykulację,
– uniemożliwia zachowanie higieny jamy ustnej,
– powoduje nieprawidłową funkcję połykania i żucia,
– nieprawidłowe ustawienie żuchwy,
– w następstwie nieprawidłowego układania się masy języka nadmierne ślinienie,
– rozwój chorób przyzębia,
– wady zgryzu,
– wady wymowy,
– lordoza odcinka szyjnego,
– w dorosłości: bezdechy, bóle kręgosłupa, bóle głowy.

Nie powoduje natomiast, że dziecko nie będzie mówiło! Mówi się natomiast o opóźnieniach w mowie. Zdecydowanie skrócone wędzidełko ma wpływ na jakość wymowy.

Objawy podczas karmienia, które m.in. można zaobserwować:
– problem z przystawieniem dziecka do piersi lub silny ból podczas przystawiania,
– wyślizgiwanie się brodawki podczas prób przystawiania,
– pobudzenie przy piersi i pomiędzy karmieniami,
– popękane, krwawiące, posiniaczone brodawki, tworzenie się pęcherzy lub zniekształcone, spłaszczone/ zmacerowane brodawki po karmieniu,
– dźwięki klikania, cmokania,
– zasypianie w czasie prób karmienia,
– małe lub nieprawidłowe opróżnianie piersi,
– dziecko żuje lub zagryza brodawkę podczas karmienia,
– objawy refluksu/cofania się pokarmu,
– słaby przyrost wagi/ zbyt duży przyrost wagi,
– objawy kolki, gazy,
– zapalnie lub infekcje piersi.

Jak należy postępować?
Niekiedy można trafić na opinię, że wędzidełko da się rozciągnąć. Z definicji wynika, że jako ścięgno pod wpływem rozciągania może wydłużyć się tylko o 4%  swej długości, po czym wraca do pierwotnego stanu. W terapii logopedycznej należy śmiało stwierdzić, że uzyskane rezultaty ćwiczeń są podłożem usprawnienia samego mięśnia języka niżeli rozciągnięcie wędzidełka podjęzykowego.

Kiedy i czy podcinać?
Najlepiej w pierwszych dobach po urodzeniu, aby stworzyć dziecku możliwość budowania od początku ekonomicznych wzorców pokarmowych, fizjologicznych, a w późniejszym okresie także artykulacyjnych. Jeżeli nie zostanie przeprowadzony zabieg, warto aby nie odwlekać później niż do 6 miesiąca życia. Należy również pamiętać, że nie każde dziecko (nawet po urodzeniu) będzie gotowe na zabieg podcięcia. Logopedzi przygotowują dzieci do podcięcia wędzidełek oraz również otaczają je opieką po zabiegową. Podstawą jest badanie logopedyczne.

Diagnoza – do kogo się zgłosić?
Decyzję funkcjonalną podejmuje logopeda, niezbędne jest również skonsultowanie dziecka z osteopatą. Logopeda ocenia przede wszystkim funkcję, na którą wpływają budowa oraz ruchomość języka i wędzidełka oraz to czy i w jakim stopniu skrócone wędzidełko będzie mogło mieć wpływ na prawidłowy rozwój. Chirurg dobiera odpowiednią metodę podcięcia skróconego wędzidełka.

Jak wygląda zabieg frenotomii?
Lekarze przeprowadzają go w znieczuleniu miejscowym i trwa on kilka minut. Po ustąpieniu znieczulenia w miejscu podcięcia, mały pacjent może odczuwać ból nawet do 3 dni. W przypadku bardzo małych dzieci, które nie są jeszcze w stanie samodzielne ćwiczyć, logopeda wykonuje ćwiczenia bierne, które mają na celu zapobieganie powstawaniu zrostów i blizn. Zawsze wymagana jest opieka przed i po zabiegowa!

Im wcześniej zostanie wykonana frenotomia, tym większe są szanse na prawidłowy rozwój twarzo­czaszki oraz funkcji języka.