Istotą tego wpisu jest nakierowanie Was, Rodziców na to, co powinno budzić niepokój na poszczególnych etapach rozwoju u pociech. Mając na uwadze kalendarz rozwoju mowy, czyli naturalny progres, pojawienie się niżej wymienionych odstępstw powinno być powodem do wizyty u specjalisty i konsultacji.
od narodzin do 1 roku życia:
- brak komunikacji poprzez krzyk i płacz oraz inne dźwięki typu kwilenie, mlaśnięcia itp.
- brak głużenia
- brak lub ubogie gaworzenie
- brak uśmiechu
- brak ssania
- wprowadzając pokarmy stałe – problem z żuciem, połykaniem, towarzyszące krztuszenie się
- brak prymarnych zachowań komunikacyjnych (m.in. wyciąganie rączek, szukanie wzrokiem)
- problem z utrzymaniem kontaktu wzrokowego
- brak reakcji na bodźce dźwiękowe
- brak naśladownictwa
- brak gestu wskazywania palcem
- niemożność skupienia uwagi
- około 10 miesiąca: brak rozumienia prostych słów, nazw
- niezrozumiałość poleceń, zakazów
od 1 – 2 roku życia:
- utrzymują się symptomy opisane w pierwszym roku życia
- brak kontaktów werbalnych (dziecko nic nie mówi)
- brak posługiwania się gestem, mimiką
- brak słów odnoszących się do konkretnej osoby, przedmiotu
- brak rozumienia prostych komunikatów kierowanych do dziecka
- brak reakcji na imię
- brak rozumienia sytuacji
- brak kontaktów wzrokowych z otoczeniem
- oddychanie przez usta / stale otwarta buzia (nie wliczając okresów chorobowych)
- nadmierne ślinienie się
- problemy ze spożywaniem pokarmów
- niechęć do mówienia
od 2 – 3 roku życia:
- nieumiejętność posługiwania się językiem w sposób czynny
- brak rozumienia komunikatów kierowanych do dziecka
- ubogi zasób słów
- niemożność skupienia uwagi
- mowa zrozumiała tylko dla najbliższego otoczenia
- brak zadawania pytań
od 3 – 4 roku życia:
- brak głosek: w, f, k, g
- niski zasób słownictwa biernego i czynnego
- niestosowanie elementów gramatycznych
- brak wypowiedzi dwuwyrazowych
- brak dążenia do zadawania pytań
- zmiany w zgryzie
- krzyk i gest używany w zastępstwie mowy
- brak kontaktu wzrokowego podczas rozmowy
- dziecko wysuwa język w mowie i spoczynku
- brak płynności w mowie
od 4 – 5 roku życia:
- utrzymujące się zamiany k – t, g – d
- mylenie wyrazów o podobnym brzmieniu bułka – półka
- substytucje samogłoskowe
- błędy gramatyczne
- utrzymujące się zastępowanie r – j
od 5 – 6 roku życia:
- brak głosek: sz, ż, cz, dż
- brak samogłosek nosowych: ą, ę
6 rok życia:
- brak głoski r, gdy pozostałe są realizowane prawidłowo
Jeśli pojawią się inne odstępstwa w rozwoju poddane wątpliwości Rodziców, opiekunów warto je skonsultować z logopedą.
