Karmienie piersią ma ogromne znaczenie w rozwoju nie tylko ze względu na ochronę niemowlęcia przed bakteriami, dzięki czemu dowodzą mniejsze zachorowania na zatrucia pokarmowe oraz infekcje, ma swoją istotną rolę w budowaniu kontaktu emocjonalnego z matką, ale przede wszystkim ma swój ogromny udział w prawidłowym rozwoju aparatu artykulacyjnego, a dzięki temu w przyszłości na poprawny rozwój mowy.
Jak zostało już wspomniane ważnym aspektem dotyczącym karmienia piersią jest kształtowanie przyszłej prawidłowej artykulacji, budowy aparatu artykulacyjnego, a nawet procesu fizjologicznego oddychania.
Po wejściu brodawki sutkowej do jamy ustnej następują ruchy żuchwy w kierunku przednio-tylnym, generujące ciśnienie dodatnie, a następnie podciśnienie spowodowane cofaniem się żuchwy, za pośrednictwem skurczu mięśni nadgnykowych. To, wraz z cofaniem języka, transportuje treść pokarmową z jamy ustnej do gardła, inicjując fazę połykania. Mięsień zwieracz górny gardła kurczy się, co sprzyja uniesieniu podniebienia miękkiego, zamykając górne drogi oddechowe. Jednocześnie język przesuwa kęs w kierunku gardła dolnego, powodując zahamowanie oddychania, co jest znane jako bezdech połykania.
W tym procesie dziecko ma szansę na oddychanie fizjologiczne (przez nos), bez potrzeby przerywania ssania i pobierania powietrza, ponieważ pozwala na to budowa anatomiczna, charakteryzująca się nisko umieszczoną krtanią otwierającą drogi oddechowe albo pokarmowe. Dodatkowo dziecko pionizuje język, mięsień okrężny ust jest przez niego wzmacniany, żuchwa się cofa, unosi ku górze oraz przesuwa do przodu. To wszystko przyczynia się do wykonywania ruchów żujących niezbędnych przy rozcieraniu pokarmów stałych oraz do nabywania nawyku oddychania przez nos. Karmienie piersią wymaga od dziecka znacznego wysiłku, który sprzyja rozwojowi zębów, szczęk oraz podniebienia. Każdy nieprawidłowy wzorzec powyższego procesu, który został utrwalony ma swoje niekorzystne odzwierciedlenie w gaworzeniu, a następnie w wydawaniu dźwięków artykułowanych.
Warto nadmienić, że w badaniu z 2025 roku zaobserwowano silną zależność między przedłużonym karmieniem piersią, szczególnie gdy dziecko spało podczas karmienia piersią, a występowaniem wad zgryzu. Dzieci karmione piersią powyżej 12. miesiąca życia lub karmione piersią w trakcie snu były bardziej narażone na rozwój wad zgryzu, takich jak zgryz otwarty lub krzyżowy. Badanie podkreśla znaczenie prawidłowych nawyków karmienia piersią, które mogą przyczyniać się do rozwoju wad zgryzu.
Podsumowując, prawidłowe karmienie piersią jest niepodważalnie bazową formą profilaktyki logopedycznej. Chroni przed powstawaniem i utrwalaniem dysfunkcji oddechowo-połykowej, która może spowodować wady wymowy lub wady zgryzu.
Źródła:
- Pilar Andrea Guzmán Sánchez, Oral suction capacity in breastfeeding vs. bottle feeding. A systematic review (PubMed 2025)
- Monika Żbikowska, Relationship between breastfeeding duration and the development of malocclusion and dental caries in children (PubMed 2025)
- Simone Capsi Pires, Influence of the duration of breastfeeding on quality of muscle function during mastication in preschoolers: a cohort study (PubMed 2012)